<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="J39nB452"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B452 侣巖荷禅师语录</title> <title xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）数位版, No. B452 侣巖荷禅师语录</title> <author>淸 荷说 成纯等记录（依驹本印）</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">B452</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-03-28 15:11:06 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">侣巖荷禅师语录</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Text as provided by LINDEN</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），LINDEN 大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【嘉兴】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01387"> <charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName> <mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping> <mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13092"> <charName>CBETA CHARACTER CB13092</charName> <mapping cb:dec="996132" type="PUA">U+F3324</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6BCB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[母-(、/、)+丨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14700"> <charName>CBETA CHARACTER CB14700</charName> <mapping cb:dec="997740" type="PUA">U+F396C</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2E55F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[血*(瓜-、)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2009-02-26T10:46:58"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0531a" n="0531a"/> <lb ed="J" n="0531a01"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">晓皙道人序</cb:mulu><head>序</head> <lb ed="J" n="0531a02"/><p xml:id="pJ39p0531a0201">余自集《宝积录》後，年颓齿豁， <lb ed="J" n="0531a03"/>懒事笔墨，凡诸题咏，久矣谢 <lb ed="J" n="0531a04"/>绝。乙丑之秋，偶卧病中峰，日 <lb ed="J" n="0531a05"/>与山色溪声，流连晨夕。适侍 <lb ed="J" n="0531a06"/>僧携侣巖禅姪《语录》至，读未 <lb ed="J" n="0531a07"/>终篇，见其機语颖脱，识见轶 <lb ed="J" n="0531a08"/>群，诚吾家千里驹也，他日大 <lb ed="J" n="0531a09"/>振滹沱之道，正未可量。颇为 <lb ed="J" n="0531a10"/>吾金粟 陞兄喜。第愧余耄 <lb ed="J" n="0531a11"/>矣，恐不能见，然亦非陞兄头 <lb ed="J" n="0531a12"/>正尾正，焉能得此瞎驴灭却 <lb ed="J" n="0531a13"/>正法眼藏者哉？</p> <lb ed="J" n="0531a14"/><p xml:id="pJ39p0531a1401">时 <lb ed="J" n="0531a15" type="honorific"/>康熙乙丑菊月<name role="" type="person">天童山</name>晓皙 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0531b" n="0531b"/> <lb ed="J" n="0531b01"/>道人题于中峰叠秀轩</p></cb:div> <lb ed="J" n="0531b02"/> <lb ed="J" n="0531b03"/> <lb ed="J" n="0531b04"/> <lb ed="J" n="0531b05"/> <lb ed="J" n="0531b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">陈量序</cb:mulu><head>侣严荷禅师语录序</head> <lb ed="J" n="0531b07"/><p xml:id="pJ39p0531b0701">自达摩东来，传最上乘，扫除空有，不落言诠，直指心 <lb ed="J" n="0531b08"/>体，六传而至曹溪，又五传而至临济，儿孙遍满天下。 <lb ed="J" n="0531b09"/>历唐宋元明，一<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0901" n="0531b0901"/><anchor xml:id="beg0531b0901" n="0531b0901"/>脉<anchor xml:id="end0531b0901"/>正传，心灯炳焕。至天童密雲老祖， <lb ed="J" n="0531b10"/>世称奇杰，拈一条白棒，走四海英灵，坐断圣凡情见， <lb ed="J" n="0531b11"/>中兴济北纲宗，所以弘觉老人继起 <lb ed="J" n="0531b12" type="honorific"/>玺书，特征 <lb ed="J" n="0531b13" type="honorific"/>帝王问道，更得天岸老和尙宗风大振，宿学争趋，道 <lb ed="J" n="0531b14"/>播靑齐，令行吴越。今侣巖和尙乃天老和尙入室真 <lb ed="J" n="0531b15"/>子，识见精明，機用超卓，寻常一言一句，无非向上提 <lb ed="J" n="0531b16"/>持，发前人之所未发，《语录》流佈诸方，自有明眼量，不 <lb ed="J" n="0531b17"/>敢轻赘一辞。<persName>世尊</persName>云：“吾有正法眼藏，涅槃妙心，实相 <lb ed="J" n="0531b18"/>无相微妙法门，吩咐<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。”西天东土递代相承 <lb ed="J" n="0531b19"/>直至于今，非偶然也，是为序。</p> <lb ed="J" n="0531b20"/><p xml:id="pJ39p0531b2001">时 <lb ed="J" n="0531b21" type="honorific"/>康熙二十四年岁次乙丑<persName>佛</persName>诞日弟子陈量拜手书</p></cb:div></cb:div> <lb ed="J" n="0531b22"/> <lb ed="J" n="0531b23"/> <lb ed="J" n="0531b24"/> <lb ed="J" n="0531b25"/> <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0531c" n="0531c"/> <lb ed="J" n="0531c01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>侣巖荷禅师语录卷之一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="J" n="0531c02"/><byline cb:type="other">侍者成纯记录</byline> <lb ed="J" n="0531c03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住湖州乌山龙泉庵</cb:mulu><head>住湖州乌山龙泉庵</head> <lb ed="J" n="0531c04"/><p xml:id="pJ39p0531c0401">示众云：“把住牢关向上行，从教千圣不知名。和光略 <lb ed="J" n="0531c05"/>露些些子，大地咸叨化日恩。所以道，法无定相，遇缘 <lb ed="J" n="0531c06"/>即宗；道在人弘，随宜得妙。重整古<persName>佛</persName>家风，勘验衲僧 <lb ed="J" n="0531c07"/>巴鼻。发大用于機前，播真风于世外。主宾互换，权实 <lb ed="J" n="0531c08"/>双行；纵夺临时，捲舒自在。文殊普贤，光扬法社；德山 <lb ed="J" n="0531c09"/>临济，共赞陞平。只如安家乐业一句作么生道？天高 <lb ed="J" n="0531c10"/>群鸟正，海阔百川朝。”复擧三圣道：“我逢人则出，出即 <lb ed="J" n="0531c11"/>不为人。”兴化道：“我逢人则不出，出则便为人。”师云：“二 <lb ed="J" n="0531c12"/>大老激扬个事，如珠走盘，不留眹迹，真所谓调高一 <lb ed="J" n="0531c13"/>时，美流千古，然检点将来犹未尽善。不见道，众生度 <lb ed="J" n="0531c14"/>尽恒沙<persName>佛</persName>，诸<persName>佛</persName>何曾度一人？且道是为人不为人？”拈 <lb ed="J" n="0531c15"/>拄杖云：“鸳鸯绣出从君看，不把金针度与人。”卓一卓 <lb ed="J" n="0531c16"/>下座。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0531c17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住苕城狮子林</cb:mulu><head>住苕城狮子林</head> <lb ed="J" n="0531c18"/><p xml:id="pJ39p0531c1801">示众云：“万顷苍茫一葉舟，东西南北任悠游。丝纶千 <lb ed="J" n="0531c19"/>尺频施展，要使狞龙上直钩。莫有衝浪锦鳞么？”成绍 <lb ed="J" n="0531c20"/>出礼拜，起归位立。师云：“不堪持论。”成緖问：“枫葉经霜 <lb ed="J" n="0531c21"/>赤，禅林瑞气多。法王登宝座，一曲和滹沱。如何是滹 <lb ed="J" n="0531c22"/>沱曲？”师云：“水到渠成。”进云：“一句迥超今古意，大千何 <lb ed="J" n="0531c23"/>处不闻闻。如何是不闻闻？”师云：“妆聋作么？”进云：“个事 <lb ed="J" n="0531c24"/>已蒙师指示，普天迊地尽霑恩。”师云：“礼拜了退。”成系 <lb ed="J" n="0531c25"/>问：“昔日<persName>世尊</persName>拈花，今朝和尙竖拂，且道是同是别？”师 <lb ed="J" n="0531c26"/>云：“你试定当看。”进云：“恁么则<name role="" type="person">狮子窟</name>中无异兽，象王 <lb ed="J" n="0531c27"/>行处绝狐踪。”师云：“是同是别？”乃云：“当念不生，空诸有 <lb ed="J" n="0531c28"/>海；对境无心，名观自在。拈一機，機機顿赴；示一法，法 <lb ed="J" n="0531c29"/>法全该。不须造作，岂假安排？击碎两处牢关，坐断十 <lb ed="J" n="0531c30"/>方世界，犹未是到家消息，正好竿头进步，撒手悬崖， <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0532a" n="0532a"/> <lb ed="J" n="0532a01"/>直得石人鬥礼拜，铁锯舞三台，更须知有向上一窍 <lb ed="J" n="0532a02"/>在。作么生是向上一窍？要知喷鼻馨香意，须信风从 <lb ed="J" n="0532a03"/>华裡来。”复擧黄蘗示众云：“汝等诸人，尽是噇酒糟汉。 <lb ed="J" n="0532a04"/>恁么行脚，何处有今日？还知大唐国裡无禅师么？”时 <lb ed="J" n="0532a05"/>有僧出云：“只如诸方匡徒领众又作么生？”蘗云：“不道 <lb ed="J" n="0532a06"/>无禅，只是无师。”师云：“黄蘗老祖未免恃一<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a0601" n="0532a0601"/><anchor xml:id="beg0532a0601" n="0532a0601"/>己<anchor xml:id="end0532a0601"/>之见而 <lb ed="J" n="0532a07"/>小觑天下。我当时若见道‘只如诸方匡徒领众又作 <lb ed="J" n="0532a08"/>么生’，但云：‘不道无师，只是无禅。’山僧恁么道，与古人 <lb ed="J" n="0532a09"/>是同是别？具眼者试辨看。”</p> <lb ed="J" n="0532a10"/><p xml:id="pJ39p0532a1001">供龙牌示众，拈香祝圣云：“此瓣香，金为枝，玉为干，根 <lb ed="J" n="0532a11"/>蟠劫外，葉覆须弥，端为祝严 <lb ed="J" n="0532a12" type="honorific"/>上皇帝圣寿无疆，伏愿圣明逾日月，睿算等乾坤，万 <lb ed="J" n="0532a13"/>邦咸归至化，四海共乐陞平，阖国官僚高迁禄位，远 <lb ed="J" n="0532a14"/>近檀那尽沐天庥。”乃就座。擧古德云：“本来无位次，不 <lb ed="J" n="0532a15"/>用强安排。”师云：“大小古德，但知其一，不知其二。只如 <lb ed="J" n="0532a16"/>欲界杂居岂不是位次？四禅四空岂不是位次？四果 <lb ed="J" n="0532a17"/>四向岂不是位次？三贤十圣岂不是位次？等妙二觉 <lb ed="J" n="0532a18"/>岂不是位次？且道作么生安排？”复躬身云： <lb ed="J" n="0532a19" type="honorific"/>“皇帝万岁万岁万万岁。”便下座。</p> <lb ed="J" n="0532a20"/><p xml:id="pJ39p0532a2001"><persName>佛</persName>诞斋僧，示众云：“<persName>如来</persName>不出世，亦无有涅槃。恁么说 <lb ed="J" n="0532a21"/>话<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a2101" n="0532a2101"/><anchor xml:id="beg0532a2101" n="0532a2101"/>已<anchor xml:id="end0532a2101"/>是泼狼泼藉了也，何况指天指地、目顾周行、一 <lb ed="J" n="0532a22"/>场特地？只如现前诸公，人人鼻直眉横，各各顶天立 <lb ed="J" n="0532a23"/>地，那个男儿不丈夫波波，何故从他觅？然虽如是，无 <lb ed="J" n="0532a24"/>柰睛劳花发、睡熟梦生？不因渔父引，争得见波涛？因 <lb ed="J" n="0532a25"/>斋庆赞一句又作么生道？试玉须经火，求珠不離泥。” <lb ed="J" n="0532a26"/>卓拄杖下座。</p> <lb ed="J" n="0532a27"/><p xml:id="pJ39p0532a2701">示众云：“春日晴，春鸟鸣，春山叠叠，春水盈盈。一一七 <lb ed="J" n="0532a28"/>穿八穴，明明百迊千重。篆不雕之心印，演不说之妙 <lb ed="J" n="0532a29"/>门。汝等诸人只是不得将眼见幷耳听。何故？纔有纤 <lb ed="J" n="0532a30"/>毫即是尘。”</p> <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0532b" n="0532b"/> <lb ed="J" n="0532b01"/><p xml:id="pJ39p0532b0101">示众擧圆明道：“瘥病不假驴驼药。”三角道：“瘥病须假 <lb ed="J" n="0532b02"/>驴驼药。”金粟先师云：“二大老活方死用，未称好手。金 <lb ed="J" n="0532b03"/>粟则不然，一切临时，膏肓必拔。”师云：“金粟老人死方 <lb ed="J" n="0532b04"/>活用，不妨好手。然检点将来，未免执药成病。山僧又 <lb ed="J" n="0532b05"/>不然，彼自无疮，勿伤之也。”</p> <lb ed="J" n="0532b06"/><p xml:id="pJ39p0532b0601">示众擧释迦老子道：“若有一人发真归元，十方虚空 <lb ed="J" n="0532b07"/>悉皆销殒。”演祖道：“若有一人发真归元，十方虚空筑 <lb ed="J" n="0532b08"/>著磕著。”圆悟和尙道：“若有一人发真归元，十方虚空 <lb ed="J" n="0532b09"/>锦上铺花。”楚石和尙道：“若有一人发真归元，十方虚 <lb ed="J" n="0532b10"/>空针扎不入。”师云：“若有一人发真归元，十方虚空十 <lb ed="J" n="0532b11"/>方虚空。”</p> <lb ed="J" n="0532b12"/><p xml:id="pJ39p0532b1201">示众拈拄杖云：“拄杖子<g ref="#CB01387">蹦</g>跳，触著舜若多神鼻孔，须 <lb ed="J" n="0532b13"/>弥山王忍痛不彻，惊倒婆稚阿修罗王，<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b1301" n="0532b1301"/><anchor xml:id="beg0532b1301" n="0532b1301"/>却<anchor xml:id="end0532b1301"/>与帝释眉 <lb ed="J" n="0532b14"/>毛厮结。正恁么时，阿谁解交？”靠<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b1401" n="0532b1401"/><anchor xml:id="beg0532b1401" n="0532b1401"/>却<anchor xml:id="end0532b1401"/>拄杖云：“有理不在 <lb ed="J" n="0532b15"/>高声。”复擧古德云：“终日拈香择火，不知身是道场。”又 <lb ed="J" n="0532b16"/>有云：“终日拈香择火，不知真个道场。”又有云：“终日拈 <lb ed="J" n="0532b17"/>香择火，不知拈香择火。”师云：“终日拈香择火，便作拈 <lb ed="J" n="0532b18"/>香择火。”</p> <lb ed="J" n="0532b19"/><p xml:id="pJ39p0532b1901">示众擧洞山掇退果桌话，大沩哲和尙云：“还知洞山 <lb ed="J" n="0532b20"/>落处么？若也不知，往往作是非得失会去。诸仁者，遮 <lb ed="J" n="0532b21"/>果子非但泰首座不得吃，设使尽大地人来亦不得 <lb ed="J" n="0532b22"/>正眼觑著。”师云：“苍蝇偏向臭边飞。既不作是非得失 <lb ed="J" n="0532b23"/>会，则遮果子尽大地人阿谁无分？然虽如是，恁么会 <lb ed="J" n="0532b24"/>则易，相续也大难。”</p> <lb ed="J" n="0532b25"/><p xml:id="pJ39p0532b2501">示众擧先圣云：“一切法无生，一切法无灭。若能如是 <lb ed="J" n="0532b26"/>解，诸<persName>佛</persName>常现前。”师云：“先圣恁么道，恰似认奴作郞。山 <lb ed="J" n="0532b27"/>僧则不然，一切法无生，亦复无有灭。若作如是解，知 <lb ed="J" n="0532b28"/>君犹未瞥。毕竟如何？”乃摇手云：“不说不说。”</p> <lb ed="J" n="0532b29"/><p xml:id="pJ39p0532b2901">示众擧金鸾一日在厨前见典座便问：“变生成熟即 <lb ed="J" n="0532b30"/>不无，典座離<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b3001" n="0532b3001"/><anchor xml:id="beg0532b3001" n="0532b3001"/>却<anchor xml:id="end0532b3001"/>木勺道将一句来。”<unclear/>无语，自代云：“羊 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0532c" n="0532c"/> <lb ed="J" n="0532c01"/>羔虽美，众口难调。”端祖云：“法花则不然，離<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c0101" n="0532c0101"/><anchor xml:id="beg0532c0101" n="0532c0101"/>却<anchor xml:id="end0532c0101"/>木勺一 <lb ed="J" n="0532c02"/>句作么生道？人情若好，吃水也肥。”师云：“二大老恁么 <lb ed="J" n="0532c03"/>答话，恰似家贫怨邻富。山僧又不然，離<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c0301" n="0532c0301"/><anchor xml:id="beg0532c0301" n="0532c0301"/>却<anchor xml:id="end0532c0301"/>木勺一句 <lb ed="J" n="0532c04"/>作么生道？天寒日短，两人共一碗。”</p> <lb ed="J" n="0532c05"/><p xml:id="pJ39p0532c0501">示众：“不是心，不是<persName>佛</persName>。”乃展手云：“攃开两手大家看，毕 <lb ed="J" n="0532c06"/>竟明明是何物？”良久云：“承虚接响人无数，到底难传 <lb ed="J" n="0532c07"/>太古音。”便下座。</p> <lb ed="J" n="0532c08"/><p xml:id="pJ39p0532c0801">示众擧千巖和尙示众云：“教中道：‘一切贤圣皆以无 <lb ed="J" n="0532c09"/>为法而有差别。’释迦老子两个舌头，无明只有一个 <lb ed="J" n="0532c10"/>舌头，一切贤圣皆以无为法而无差别。”师云：“若道无 <lb ed="J" n="0532c11"/>差别，违了<persName>世尊</persName>；若道有差别，背了祖师。且毕竟如何 <lb ed="J" n="0532c12"/>即是？”众竞下语毕，师云：“两段不同，收归上科。向下文 <lb ed="J" n="0532c13"/>长，付在来日。”</p> <lb ed="J" n="0532c14"/><p xml:id="pJ39p0532c1401">示众云：“诸仁者，切莫欣圣厌凡，捨垢取净。若情存取 <lb ed="J" n="0532c15"/>捨、意生欣厌，尽是错乱顚倒。须知<name role="" type="person">极乐世界</name>与无间 <lb ed="J" n="0532c16"/>地狱同一受用。何故？报缘虚假，真性无二。便恁么去， <lb ed="J" n="0532c17"/>犹是依他作解、障自悟门。且毕竟如何话会？”良久云： <lb ed="J" n="0532c18"/>“止止不须说，我法妙难思。”</p> <lb ed="J" n="0532c19"/><p xml:id="pJ39p0532c1901">示众云：“学道如登万仞山，无依倚处好追攀。只须高 <lb ed="J" n="0532c20"/>步毘卢顶，方可全身入闹蓝。”复擧婆子烧庵话，师云： <lb ed="J" n="0532c21"/>“者则语古今拈弄者极多，争奈十个五双出他婆子 <lb ed="J" n="0532c22"/>圈圚不得。山僧不惜眉毛，也要诸方检点。正恁么时 <lb ed="J" n="0532c23"/>如何？肚饥要吃饭。”</p> <lb ed="J" n="0532c24"/><p xml:id="pJ39p0532c2401">示众云：“即心即<persName>佛</persName>，开口成双橛；非心非<persName>佛</persName>，无言落二 <lb ed="J" n="0532c25"/>三。不是心，不是<persName>佛</persName>，不是物。”喝一喝云：“罕逢穿耳客，多 <lb ed="J" n="0532c26"/>遇刻舟人。”</p> <lb ed="J" n="0532c27"/><p xml:id="pJ39p0532c2701">示众，擧僧问赵州：“如何修行得不错路？”州云：“识心见 <lb ed="J" n="0532c28"/>性是不错路。”师云：“咄咄，是何言欤？大小赵州犹作座 <lb ed="J" n="0532c29"/>主见解。设有问山僧：‘如何修行得不错路’，但向他道： <lb ed="J" n="0532c30"/>‘蓦直去。’”</p> <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0533a" n="0533a"/> <lb ed="J" n="0533a01"/><p xml:id="pJ39p0533a0101">示众云：“本来是<persName>佛</persName>，何用他求？直下承当，埋没自己。倘 <lb ed="J" n="0533a02"/>更迟疑，白雲万里。”卓拄杖云：“子期去不返，浩浩良可 <lb ed="J" n="0533a03"/>悲。”复擧靑原令石头持书与南嶽让和尙曰：“汝达书 <lb ed="J" n="0533a04"/>了速回，吾有个鈯斧子与汝住山。”头至彼，未呈书便 <lb ed="J" n="0533a05"/>问：“不慕诸圣、不重己灵时如何？”嶽曰：“子问太高生。何 <lb ed="J" n="0533a06"/>不向下问？”头曰：“寧可永劫受沉沦，不从诸圣求解脱。” <lb ed="J" n="0533a07"/>嶽便休。头回，原问：“子返何速，书信达否？”头曰：“书亦不 <lb ed="J" n="0533a08"/>通，信亦不达。去日蒙和尙许个鈯斧子，祇今便请。”原 <lb ed="J" n="0533a09"/>垂一足，头便礼拜。师云：“我要问石头，既不慕诸圣、不 <lb ed="J" n="0533a10"/>重己灵，更讨个鈯斧子作么？然虽如是，手执夜明符， <lb ed="J" n="0533a11"/>幾个知天晓？”</p> <lb ed="J" n="0533a12"/><p xml:id="pJ39p0533a1201">示众，擧金峰因僧参礼峰云：“我有则语擧似汝，但不 <lb ed="J" n="0533a13"/>得错会。”僧云：“请和尙擧。”峰竖起拂子，僧作听势，峰云： <lb ed="J" n="0533a14"/>“错会了也。”僧以目视峰而出，峰云：“雪上加霜。”虎丘云： <lb ed="J" n="0533a15"/>“金峰垂钩四海，只钓狞龙；者僧淸波有路，未免贪他 <lb ed="J" n="0533a16"/>香饵。诸人还知金峰为人处么？见月休观指，归家罢 <lb ed="J" n="0533a17"/>问程。”师云：“金峰剜肉作疮，者僧随邪逐恶，虎丘证龟 <lb ed="J" n="0533a18"/>成鼈。山僧路见不平，也只要正眼流通。殊不知金峰 <lb ed="J" n="0533a19"/>老汉拟擧拂子时早已自错了也。”</p> <lb ed="J" n="0533a20"/><p xml:id="pJ39p0533a2001">示众擧雲盖安和尙问石霜：“万户俱闭即不问，万户 <lb ed="J" n="0533a21"/>俱开时如何？”霜云：“堂中事作么生？”安云：“无人接得渠。” <lb ed="J" n="0533a22"/>霜云：“道也太煞，只道得八成。”安云：“<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a2201" n="0533a2201"/><anchor xml:id="beg0533a2201" n="0533a2201"/>却<anchor xml:id="end0533a2201"/>请和尙道。”霜云： <lb ed="J" n="0533a23"/>“无人识得渠。”师云：“两个汉丝来线去弄精魂。设有问： <lb ed="J" n="0533a24"/>‘堂中事作么生？’但云：‘吩咐维那打钟著。’”</p> <lb ed="J" n="0533a25"/><p xml:id="pJ39p0533a2501">示众擧古德云：“身口意淸净，是名<persName>佛</persName>出世；身口意不 <lb ed="J" n="0533a26"/>净，即名<persName>佛</persName>灭度。”师云：“不著福智莊严，则身淸净；不谈 <lb ed="J" n="0533a27"/>禅道<persName>佛</persName>法，则口淸净；不住静照觉观，则意淸净。”复云： <lb ed="J" n="0533a28"/>“<persName>佛</persName>聻，切忌话堕时。”有僧出云：“恁么则落空了也。”师云： <lb ed="J" n="0533a29"/>“苍天苍天。”</p> <lb ed="J" n="0533a30"/><p xml:id="pJ39p0533a3001">示众云：“法法皆备于己，切莫自生欣厌。随时得座披 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0533b" n="0533b"/> <lb ed="J" n="0533b01"/>衣，说甚<name role="" type="person">万年一</name>念。”喝一喝。复擧雲峰因僧问：“如何是 <lb ed="J" n="0533b02"/>心地法门？”峰云：“不从人得。”僧云：“不从人得时如何？”峰 <lb ed="J" n="0533b03"/>云：“此去衡阳不远。”妙喜云：“雲门即不然。如何是心地 <lb ed="J" n="0533b04"/>法门？不从人得。不从人得时如何？看脚下。”楚石和尙 <lb ed="J" n="0533b05"/>云：“或问天寧：‘如何是心地法门？’‘不从人得。’‘不从人得 <lb ed="J" n="0533b06"/>时如何？’‘早晨有粥，斋时有饭。’”师云：“设有人问山僧：‘如 <lb ed="J" n="0533b07"/>何是心地法门？’‘不从人得。’‘不从人得时如何？’‘<persName>佛</persName>国魔 <lb ed="J" n="0533b08"/>宫，天堂地狱。’”</p> <lb ed="J" n="0533b09"/><p xml:id="pJ39p0533b0901">示众云：“处处真，处处真，尘尘尽是本来人。真实说时 <lb ed="J" n="0533b10"/>声不见，正体堂堂没却身。既是正体堂堂，因甚道没 <lb ed="J" n="0533b11"/>却身？直饶玄会得，也是眼中尘。”复擧临济上堂云：“赤 <lb ed="J" n="0533b12"/>肉团上有一无位真人，常在汝等诸人面门出入，未 <lb ed="J" n="0533b13"/>证據者看看。”师云：“临济老汉漏逗了也。既是无位真 <lb ed="J" n="0533b14"/>人，因甚在赤肉团上？太煞粘牙缀齿。又说甚么面门 <lb ed="J" n="0533b15"/>出入？雪上更加霜。诸仁者，若向这裡著得隻眼，捉败 <lb ed="J" n="0533b16"/>古人，管取天下横行。倘更踌躇……”拈拄杖云：“未证據者 <lb ed="J" n="0533b17"/>看看。”掷拄杖下座。</p> <lb ed="J" n="0533b18"/><p xml:id="pJ39p0533b1801">示众擧兴化云：“我昨日赴个村斋，中途遇一阵卒风 <lb ed="J" n="0533b19"/>瀑雨，<anchor xml:id="nkr_note_add_0533b1901" n="0533b1901"/><anchor xml:id="beg0533b1901" n="0533b1901"/>却<anchor xml:id="end0533b1901"/>向古庙裡避得过。”师云：“山僧夜来入城，回至 <lb ed="J" n="0533b20"/>中途蓦遇卒风瀑雨，直得前不搆村、後不迭店，通身 <lb ed="J" n="0533b21"/>是雨，没迴避处。且道古人是山僧是？试辨看。”</p> <lb ed="J" n="0533b22"/><p xml:id="pJ39p0533b2201">示众擧甘贽行者入南泉设斋，黄蘗为首座，行者请 <lb ed="J" n="0533b23"/>施财，座云：“财法二施，等无差别。”甘云：“恁么道争消得 <lb ed="J" n="0533b24"/>某甲嚫？”便将出去，须臾复入云：“请施财。”座云：“财法二 <lb ed="J" n="0533b25"/>施，等无差别。”甘便行嚫。师云：“甘贽行者大似暴富乞 <lb ed="J" n="0533b26"/>儿卖弄残羹馊汁，黄蘗老祖虽然深辨来风，于中犹 <lb ed="J" n="0533b27"/>欠一著在。争如现前诸公，尽是家裡人，只说家裡话， <lb ed="J" n="0533b28"/>更不起模作样。正所谓有麝自然香，何必当风立？因 <lb ed="J" n="0533b29"/>斋庆赞又作么生？”良久云：“洎合褈说偈言。”</p> <lb ed="J" n="0533b30"/><p xml:id="pJ39p0533b3001">示众擧《花严》云：“若有见正觉，解脱離诸漏。不著一切 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0533c" n="0533c"/> <lb ed="J" n="0533c01"/>世，彼非正道眼。”师云：“盖为我法未忘，情存取捨。若实 <lb ed="J" n="0533c02"/>无我，则无一切法。若无一切法，则无一切境界。若无 <lb ed="J" n="0533c03"/>一切境界，则无所依。若无所依，则无所住。若无所住， <lb ed="J" n="0533c04"/>则全体法界。”复云：“咄咄，不得住在这裡。”</p> <lb ed="J" n="0533c05"/><p xml:id="pJ39p0533c0501">示众擧洞山参雲门，门问：“近離甚处？”曰：“查渡。”云：“夏在 <lb ed="J" n="0533c06"/>甚处？”曰：“湖南报慈。”云：“幾时離彼？”曰：“八月二十五。”云：“放 <lb ed="J" n="0533c07"/>汝三顿棒。”山次日<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c0701" n="0533c0701"/><anchor xml:id="beg0533c0701" n="0533c0701"/>却<anchor xml:id="end0533c0701"/>上问讯：“昨日蒙和尙放三顿棒， <lb ed="J" n="0533c08"/>不知过在甚处？”门云：“饭袋子，江西、湖南便恁么去？”山 <lb ed="J" n="0533c09"/>于言下大悟。师云：“洞山虽悟，有屈难伸。诸仁者，还识 <lb ed="J" n="0533c10"/>雲门老汉么？笙歌引出画堂前，幾度醉遊明月下。”</p> <lb ed="J" n="0533c11"/><p xml:id="pJ39p0533c1101">示众擧<persName>世尊</persName>一日陞座，大众纔集，文殊白槌云：“谛观 <lb ed="J" n="0533c12"/>法王法，法王法如是。”<persName>世尊</persName>便下座。师云：“<persName>世尊</persName>、文殊虽 <lb ed="J" n="0533c13"/>然唱随合拍、纵夺可观，若是激扬个事，且缓缓。何故 <lb ed="J" n="0533c14"/>话在？”</p> <lb ed="J" n="0533c15"/><p xml:id="pJ39p0533c1501">示众擧教中道：“妙性圆明，離诸名相。”师云：“释迦老子 <lb ed="J" n="0533c16"/>恁么说话，大似抱赃叫屈。只如妙性岂不是名？圆明 <lb ed="J" n="0533c17"/>岂不是相？作么生说个離诸名相底道理？还有为释 <lb ed="J" n="0533c18"/>迦老子作主者么？出来与拄杖子相见。”</p> <lb ed="J" n="0533c19"/><p xml:id="pJ39p0533c1901">示众擧<name role="" type="person">般若多罗</name>尊者因东印土国王请，斋次，王乃 <lb ed="J" n="0533c20"/>问：“诸人尽转经，师何不转？”祖曰：“贫道出息不随众缘， <lb ed="J" n="0533c21"/>入息不居蕴界。常转如是经，百千万亿卷，非但一卷、 <lb ed="J" n="0533c22"/>两卷。”石屋和尙云：“诸禅德，尊者与么答话，医得眼前 <lb ed="J" n="0533c23"/>疮，剜<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c2301" n="0533c2301"/><anchor xml:id="beg0533c2301" n="0533c2301"/>却<anchor xml:id="end0533c2301"/>心头肉。若有问福源：‘诸人皆转经，长老因甚 <lb ed="J" n="0533c24"/>不转？’只对他道：‘白日窗前，淸宵月下。要转便转，要罢 <lb ed="J" n="0533c25"/>便罢。’诸禅德，且道福灥与尊者还有优劣也无？若检 <lb ed="J" n="0533c26"/>点得出，许你具一隻眼。”师云：“一人于理上偏枯，一人 <lb ed="J" n="0533c27"/>向事上著到。若要理事圆融，二大老敢保未在。作么 <lb ed="J" n="0533c28"/>生得如理如事去？”乃顾侍者云：“装香著。”复颂云：“事理 <lb ed="J" n="0533c29"/>融通真法界，尘中经卷等三千。呼童香爇金炉内，坐 <lb ed="J" n="0533c30"/>听森罗万象宣。”</p> <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0534a" n="0534a"/> <lb ed="J" n="0534a01"/><p xml:id="pJ39p0534a0101">示众：“離<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0101" n="0534a0101"/><anchor xml:id="beg0534a0101" n="0534a0101"/>却<anchor xml:id="end0534a0101"/>甁盘钗玔，真金不自外来。就乎酥酪醍醐， <lb ed="J" n="0534a02"/>美味悉从中出。”喝一喝云：“毘婆尸<persName>佛</persName>蚤留心，直至如 <lb ed="J" n="0534a03"/>今不得妙。”复擧：“达摩大师云：‘我本求心不求<persName>佛</persName>，拈一 <lb ed="J" n="0534a04"/>放一不是好手，了知三界空无物。将谓别有长处，不 <lb ed="J" n="0534a05"/>如端坐静观心，原来只在这裡。只此心心心是<persName>佛</persName>，依 <lb ed="J" n="0534a06"/>前错认定盘星。’荷上座则不然，何用求心不求<persName>佛</persName>，须 <lb ed="J" n="0534a07"/>知三界非他物。若言端坐静观心，未免重添眼裡屑。” <lb ed="J" n="0534a08"/>卓拄杖下座。</p> <lb ed="J" n="0534a09"/><p xml:id="pJ39p0534a0901">示众擧保福云：“此事如击石火、闪电光，构得构不得， <lb ed="J" n="0534a10"/>未免丧身失命。”先师云：“保福大似徐六担版。金粟不 <lb ed="J" n="0534a11"/>然，此事似地擎山，不知山之孤峻；如石含玉，不知玉 <lb ed="J" n="0534a12"/>之无瑕。构得构不得，不怕瓮中走<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a1201" n="0534a1201"/><anchor xml:id="beg0534a1201" n="0534a1201"/>却<anchor xml:id="end0534a1201"/>鼈。”师云：“二大老 <lb ed="J" n="0534a13"/>激扬此事，何异五彩画虚空，徒劳心力耳。岂不见道， <lb ed="J" n="0534a14"/>若以譬喩而显示，终无有喩能喩此。且毕竟如何？各 <lb ed="J" n="0534a15"/>各归堂吃茶去。”</p> <lb ed="J" n="0534a16"/><p xml:id="pJ39p0534a1601">示众问云：“離心意识参，绝凡圣路学。只如離心意识 <lb ed="J" n="0534a17"/>作么生参？”众久不出，乃云：“禅非意想，立意乖宗；道绝 <lb ed="J" n="0534a18"/>功勋，建功失旨。所以道，灵光独耀，迥脱根尘。要须句 <lb ed="J" n="0534a19"/>外承当，莫向言中取则。明眼汉，没窠臼，有时转山河 <lb ed="J" n="0534a20"/>大地归自己，<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a2001" n="0534a2001"/><anchor xml:id="beg0534a2001" n="0534a2001"/>毋<anchor xml:id="end0534a2001"/>意<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a2002" n="0534a2002"/><anchor xml:id="beg0534a2002" n="0534a2002"/>毋<anchor xml:id="end0534a2002"/>必；有时转自己归山河大地，<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a2003" n="0534a2003"/><anchor xml:id="beg0534a2003" n="0534a2003"/>毋<anchor xml:id="end0534a2003"/> <lb ed="J" n="0534a21"/>固<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a2101" n="0534a2101"/><anchor xml:id="beg0534a2101" n="0534a2101"/>毋<anchor xml:id="end0534a2101"/>我。物物头头全彰，尘尘刹刹大用。不落<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a2102" n="0534a2102"/><anchor xml:id="beg0534a2102" n="0534a2102"/>己<anchor xml:id="end0534a2102"/>见外 <lb ed="J" n="0534a22"/>缘一句又作么生道？”顾左右云：“座中尽是江南客，何 <lb ed="J" n="0534a23"/>用樽前唱鹧鸪？”击拂子下座。</p> <lb ed="J" n="0534a24"/><p xml:id="pJ39p0534a2401">示众云：“尽道迷因悟遣，谁知悟是迷根？直饶迷悟顿 <lb ed="J" n="0534a25"/>除，到此且居门外。何也？还家尽是儿孙事，祖父从来 <lb ed="J" n="0534a26"/>不出门。”</p> <lb ed="J" n="0534a27"/><p xml:id="pJ39p0534a2701">示众云：“纤毫未尽遭魔羂，脱体无依在半途。且作么 <lb ed="J" n="0534a28"/>生是到家底句？”良久云：“曾为浪子偏怜客，每向扁舟 <lb ed="J" n="0534a29"/>忆故人。”</p> <lb ed="J" n="0534a30"/><p xml:id="pJ39p0534a3001">示众擧百丈一日侍<name role="" type="person">马祖</name>行次，见一群野鸭飞过，祖 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0534b" n="0534b"/> <lb ed="J" n="0534b01"/>问云：“是甚么？”丈曰：“野鸭子。”云：“甚处去也？”曰：“飞过去也。” <lb ed="J" n="0534b02"/>祖便扭丈鼻头，丈负痛失声，祖云：“又道飞过去也。”丈 <lb ed="J" n="0534b03"/>于言下有省。师云：“诸仁者，既是野鸭子飞去，因甚扭 <lb ed="J" n="0534b04"/>他百丈鼻头？莫非物我不异，鼻头便是野鸭子么？恁 <lb ed="J" n="0534b05"/>么见解，笑倒衲僧。既不然，百丈因甚悟去？山僧见处 <lb ed="J" n="0534b06"/>也要诸人共知。”拈拄杖云：“竿头丝线从君弄，不犯淸 <lb ed="J" n="0534b07"/>波意自殊。”卓一卓下座。</p> <lb ed="J" n="0534b08"/><p xml:id="pJ39p0534b0801">示众擧先圣道：“在有破有，居空破空。二幻既除，中道 <lb ed="J" n="0534b09"/>不立。”师云：“先圣恁么道，真所谓贫恨一身多。山僧即 <lb ed="J" n="0534b10"/>不然，有则同有，空则同空。随流识性，触处皆真。”喝一 <lb ed="J" n="0534b11"/>喝云：“出头天外看，须是个般人。”</p> <lb ed="J" n="0534b12"/><p xml:id="pJ39p0534b1201">示众擧：“赵州因僧辞去，州曰：‘有<persName>佛</persName>处不得住’，缁素分 <lb ed="J" n="0534b13"/>明；‘无<persName>佛</persName>处急走过’，回途得妙；‘三千里外，逢人不得错 <lb ed="J" n="0534b14"/>擧’，枝蔓重生。僧云：‘恁么则不去也’，葛藤绊倒。州曰：‘摘 <lb ed="J" n="0534b15"/>杨花，摘杨花’，本是钓鱼船上客，却来平地摝鱼虾。”</p> <lb ed="J" n="0534b16"/><p xml:id="pJ39p0534b1601">示众擧雲门大师道：“古人因慈悲之故而有落草之 <lb ed="J" n="0534b17"/>谈，随语识人。若是出草之谈，即不与么。若与么，便有 <lb ed="J" n="0534b18"/>重话会。”金粟先师云：“作么生是出草之谈？”以拄杖一 <lb ed="J" n="0534b19"/>时趁下。师云：“者正是落草之谈。且如何是出草之谈？ <lb ed="J" n="0534b20"/>剑去久矣，尔方刻舟。”</p> <lb ed="J" n="0534b21"/><p xml:id="pJ39p0534b2101">示众云：“识得拄杖子，参学事<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b2101" n="0534b2101"/><anchor xml:id="beg0534b2101" n="0534b2101"/>毕<anchor xml:id="end0534b2101"/>。”拈拄杖云：“看看，拄杖 <lb ed="J" n="0534b22"/>子吞却乾坤大地了也。且道三世诸<persName>佛</persName>向甚么处教 <lb ed="J" n="0534b23"/>化众生？历代祖师向甚么处流通正眼？蠢动含灵向 <lb ed="J" n="0534b24"/>甚么处俯仰屈伸？汝等诸人向甚么处转身吐气？若 <lb ed="J" n="0534b25"/>是个汉，闻恁么擧，一肩担荷得去，擎展一任擎展，提 <lb ed="J" n="0534b26"/>持一任提持，横三竖四，无可不可。其或未然，进一步， <lb ed="J" n="0534b27"/>被拄杖子迷却路头；退一步，被拄杖子截断脚跟；拟 <lb ed="J" n="0534b28"/>开口，被拄杖子碍却舌头；不开口，被拄杖子换却眼 <lb ed="J" n="0534b29"/>睛。诸兄弟，还识拄杖子么？若也识得，参学事毕；若也 <lb ed="J" n="0534b30"/>未识，急须识取。他时後日，莫被拄杖子瞒。”连卓拄杖 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0534c" n="0534c"/> <lb ed="J" n="0534c01"/>下座。</p> <lb ed="J" n="0534c02"/><p xml:id="pJ39p0534c0201">示众云：“一二三四五六七，朝朝暮暮为君决。眉毛剔 <lb ed="J" n="0534c03"/>起好生参，见得分明只半橛。那半橛，应自瞥。须信人 <lb ed="J" n="0534c04"/>间只一僧，毕竟天无第二月。機解亡，玄路绝。金乌夜 <lb ed="J" n="0534c05"/>半彻天飞，百草头边齐漏泄。”喝一喝。复擧僧问雲门： <lb ed="J" n="0534c06"/>“不起一念，还有过也无？”门云：“<name role="" type="person">须弥山</name>。”师云：“者僧转身 <lb ed="J" n="0534c07"/>无路，雲门触处傍通。汝等若向未擧<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c0701" n="0534c0701"/><anchor xml:id="beg0534c0701" n="0534c0701"/>已<anchor xml:id="end0534c0701"/>前荐得，管取 <lb ed="J" n="0534c08"/>天下横行。其或未然，总被<name role="" type="person">须弥山</name>压倒。山僧不惜眉 <lb ed="J" n="0534c09"/>毛，更为颂出。只要当人正眼开，何关起念不起念？韶 <lb ed="J" n="0534c10"/>阳拈出须弥卢，一击虚空七八片。真堪<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c1001" n="0534c1001"/><anchor xml:id="beg0534c1001" n="0534c1001"/>羡<anchor xml:id="end0534c1001"/>。刹刹尘尘 <lb ed="J" n="0534c11"/>达本鄕，纵横顺逆皆方便。”</p> <lb ed="J" n="0534c12"/><p xml:id="pJ39p0534c1201">示众云：“连日因居士与山僧讲四书，蓦拈一章要山 <lb ed="J" n="0534c13"/>僧自讲，被伊抑逼一上，不妨擧似大众。颜渊喟然歎 <lb ed="J" n="0534c14"/>曰：‘见个甚么道理？速道速道。仰之弥高，钻之弥坚，水 <lb ed="J" n="0534c15"/>中捉月徒夸巧。瞻之在前，忽焉在後，觅即知君不可 <lb ed="J" n="0534c16"/>见。夫子循循然善诱人，向你道甚么博我以文、约我 <lb ed="J" n="0534c17"/>以礼，依然错认定盘星。欲罢不能，夜明簾外转身难。 <lb ed="J" n="0534c18"/>既竭吾才，如有所立卓尔，还须更进竿头步。虽欲从 <lb ed="J" n="0534c19"/>之，末由也<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c1901" n="0534c1901"/><anchor xml:id="beg0534c1901" n="0534c1901"/>已<anchor xml:id="end0534c1901"/>，金锁玄关擘不开。’诸兄弟，还知颜子落 <lb ed="J" n="0534c20"/>处么？将成九仞之山，尙欠一篑之土。若到祖师门下， <lb ed="J" n="0534c21"/>蓦头更与一拶，管取盖天盖地去也。山僧恁么告报， <lb ed="J" n="0534c22"/>汝等还拣辨得出么？还缁素得明么？若向这裡著得 <lb ed="J" n="0534c23"/>一隻眼，不用顾後瞻前，便请归家稳坐。所以道，处处 <lb ed="J" n="0534c24"/>逢归路，头头是故鄕；本来成现事，何必待思量？”喝一 <lb ed="J" n="0534c25"/>喝，卓拄杖下座。</p> <lb ed="J" n="0534c26"/><p xml:id="pJ39p0534c2601">示众云：“众生逐境生情，随情造业，故尔业繫苦果。诸 <lb ed="J" n="0534c27"/>圣达境唯心，心体離念，所以万德莊严。只如衲僧分 <lb ed="J" n="0534c28"/>上又作么生？”喝一喝云：“若是<name role="" type="person">陶渊明</name>，攒眉便归去。”</p> <lb ed="J" n="0534c29"/><p xml:id="pJ39p0534c2901">示众云：“觅心不得把心安，大丈夫儿岂自瞒？意气不 <lb ed="J" n="0534c30"/>从天地得，真金须向火中看。所以道，垂钩四海，只钓 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0535a" n="0535a"/> <lb ed="J" n="0535a01"/>狞龙；格外谈玄，为求知识。事是恁么事，人须恁么人。 <lb ed="J" n="0535a02"/>若是恁么人，方明恁么事。大众，还知恁么事么？”乃卓 <lb ed="J" n="0535a03"/>拄杖云：“换骨洗肠重整顿，通身手眼更须参。”复擧天 <lb ed="J" n="0535a04"/>童密雲老祖因僧问：“如何是大事未明，如丧考妣？”祖 <lb ed="J" n="0535a05"/>云：“你是无主孤魂。”僧云：“既是大事<anchor xml:id="nkr_note_add_0535a0501" n="0535a0501"/><anchor xml:id="beg0535a0501" n="0535a0501"/>已<anchor xml:id="end0535a0501"/>明，因甚亦如丧 <lb ed="J" n="0535a06"/>考妣？”祖云：“唯吾独尊。”师云：“天童老祖機轮转处如杲 <lb ed="J" n="0535a07"/>日丽于中天，正所谓高低普应，事理齐彰。争奈错会 <lb ed="J" n="0535a08"/>者多？山僧不辞颂出，只缘不识本爷孃，孤苦伶俜客 <lb ed="J" n="0535a09"/>路长。踏得自家田地稳，人间天上更无双。”</p> <lb ed="J" n="0535a10"/><p xml:id="pJ39p0535a1001">因事示众：“夜来枕上参，无上勝长者而谓我言：‘知时 <lb ed="J" n="0535a11"/>不论理，论理不知时。’恍于言下大彻，得无诤三昧，入 <lb ed="J" n="0535a12"/>随顺世间法门。觉则俨然。姑记之，以俟明眼证焉。”</p> <lb ed="J" n="0535a13"/><p xml:id="pJ39p0535a1301">示众乃拈拄杖云：“是则触，非则背，直截示人人不会。 <lb ed="J" n="0535a14"/>万象森罗一口吞，须弥倒卓虚空碎。”横按拄杖云：“非 <lb ed="J" n="0535a15"/>不偝，是不触，拈来顚倒从君数。辞穷识尽髑髅乾，五 <lb ed="J" n="0535a16"/>五依然二十五。”卓拄杖云：“触即背，背即触，烁迦罗眼 <lb ed="J" n="0535a17"/>莫能睹。无言童子口喃喃，斑斓大虫不是虎。”靠拄杖 <lb ed="J" n="0535a18"/>云：“拈却触，去<anchor xml:id="nkr_note_add_0535a1801" n="0535a1801"/><anchor xml:id="beg0535a1801" n="0535a1801"/>却<anchor xml:id="end0535a1801"/>背，明眼人前何足贵。正体堂堂绝覆 <lb ed="J" n="0535a19"/>藏，见闻知觉真三昧。”复喝一喝。</p> <lb ed="J" n="0535a20"/><p xml:id="pJ39p0535a2001">示众云：“<persName>如来</persName>涅槃心，祖师正法眼。一一露当阳，明明 <lb ed="J" n="0535a21"/>无隐讳。只要诸人略回光相，自著眼看，可以克证无 <lb ed="J" n="0535a22"/>生，顿超方便。不见水潦和尙参<name role="" type="person">马祖</name>问：‘<persName>佛</persName>法的的大 <lb ed="J" n="0535a23"/>意？’被祖拦胸踏倒，忽然大悟，起来呵呵大笑云：‘百千 <lb ed="J" n="0535a24"/>法门，无量妙義，只向一毫头上识得根源去。’诸兄弟， <lb ed="J" n="0535a25"/>若恁么岂不快哉？虽然如是，犹涉程途在。不涉程途 <lb ed="J" n="0535a26"/>一句又作么生道？当台宝鉴明如日，一亘晴空绝是 <lb ed="J" n="0535a27"/>非。”</p> <lb ed="J" n="0535a28"/><p xml:id="pJ39p0535a2801">示众云：“释迦老子道：‘一切众生具有<persName>如来</persName>智慧德相， <lb ed="J" n="0535a29"/>但以妄想执著而不证得。’诸仁者，还知妄想执著么？ <lb ed="J" n="0535a30"/>不但世间人我是非、尘劳烦恼是妄想执著，直饶念 <pb ed="J" xml:id="J39.B452.0535b" n="0535b"/> <lb ed="J" n="0535b01"/><persName>佛</persName>持咒、诵经礼忏也是妄想执著，持戒修身、约教观 <lb ed="J" n="0535b02"/>心也是妄想执著，六度万行、迷悟因果也是妄想执 <lb ed="J" n="0535b03"/>著，安禅息虑、打七打五也是妄想执著，乃至纲宗玄 <lb ed="J" n="0535b04"/>要、宾主料拣、正偏迴互、事理藏锋，以要言之，总是妄 <lb ed="J" n="0535b05"/>想执著。且作么生是智慧德相？还委悉么？要知智慧 <lb ed="J" n="0535b06"/>德相，愼勿他求，但了妄想执著，便是智慧德相。只如 <lb ed="J" n="0535b07"/>妄想执著又作么生了？”乃拈拄杖云：“是柱不见柱，非 <lb ed="J" n="0535b08"/>柱不见柱。”卓一卓云：“是非<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b0801" n="0535b0801"/><anchor xml:id="beg0535b0801" n="0535b0801"/>已<anchor xml:id="end0535b0801"/>去了，是非裡荐取。”</p> <lb ed="J" n="0535b09"/><p xml:id="pJ39p0535b0901">示众擧永明大士云：“有禅有净土，犹如戴角虎。现世 <lb ed="J" n="0535b10"/>为人师，当来成<persName>佛</persName>祖。有禅无净土，十人九错路。阴境 <lb ed="J" n="0535b11"/>忽现前，瞥尔随他去。无禅有净土，万修万人去。但得 <lb ed="J" n="0535b12"/>见弥陀，何愁不开悟？无禅无净土，铁床幷铜柱。百劫 <lb ed="J" n="0535b13"/>与千生，没个人依怙。”师云：“永明老人恁么激扬，大似 <lb ed="J" n="0535b14"/>拗曲作直，傍若无人。山僧则不然，有禅有净土，常见 <lb ed="J" n="0535b15"/>坚且固。有禅无净土，犹落在顶堕。无禅有净土，恋筏 <lb ed="J" n="0535b16"/>何能渡。无禅无净土，正体堂堂露。”卓拄杖云：“一踏鸿 <lb ed="J" n="0535b17"/>门两扇开，还须更进竿头步。”喝一喝。</p> <lb ed="J" n="0535b18"/><p xml:id="pJ39p0535b1801">受龙山监院介衡请示众：“自惭德薄福缘悭，土面灰 <lb ed="J" n="0535b19"/>头不记年。忽地使符天外至，无端推出在人前。所以 <lb ed="J" n="0535b20"/>道，欲识<persName>佛</persName>性義，当观时节因缘。山僧晦迹城隍，杜门 <lb ed="J" n="0535b21"/>守拙，适承安吉州当道众护法台翰下颁，以东禅古 <lb ed="J" n="0535b22"/>刹见招，既而辞让，不及理应，曲顾时宜，只得将从上 <lb ed="J" n="0535b23"/>乃祖乃父用不尽的八字打开，佈施现前大众，不唯 <lb ed="J" n="0535b24"/>知源达本，只要正眼流通。”蓦竖拂子召众云：“还委悉 <lb ed="J" n="0535b25"/>么？若向这裡见得彻去，又何必福城东际始见文殊、 <lb ed="J" n="0535b26"/>楼阁门开方参慈氏？直下如天普盖，似地普擎，如日 <lb ed="J" n="0535b27"/>普照，如风普吹，头头物物阐扬，刹刹尘尘示现。”拈拄 <lb ed="J" n="0535b28"/>杖云：“看看，拄杖子化龙去也。际会风雲当此日，为霖 <lb ed="J" n="0535b29"/>为雨润乾坤。”卓拄杖下座。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0535b30"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>侣巖荷禅师语录卷之一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0531b0901" to="#end0531b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">脉</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB14700">脉</g></rdg></app> <app from="#beg0532a0601" to="#end0532a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0532a2101" to="#end0532a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532b1301" to="#end0532b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0532b1401" to="#end0532b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0532b3001" to="#end0532b3001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0532c0101" to="#end0532c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0532c0301" to="#end0532c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0533a2201" to="#end0533a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0533b1901" to="#end0533b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0533c0701" to="#end0533c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0533c2301" to="#end0533c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0534a0101" to="#end0534a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0534a1201" to="#end0534a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0534a2001" to="#end0534a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毋</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB13092">毋</g></rdg></app> <app from="#beg0534a2002" to="#end0534a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毋</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB13092">毋</g></rdg></app> <app from="#beg0534a2003" to="#end0534a2003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毋</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB13092">毋</g></rdg></app> <app from="#beg0534a2101" to="#end0534a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毋</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB13092">毋</g></rdg></app> <app from="#beg0534a2102" to="#end0534a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0534b2101" to="#end0534b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毕</lem><rdg wit="#wit.orig">擧</rdg></app> <app from="#beg0534c0701" to="#end0534c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534c1001" to="#end0534c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">羡</lem><rdg wit="#wit.orig">羡</rdg></app> <app from="#beg0534c1901" to="#end0534c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535a0501" to="#end0535a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535a1801" to="#end0535a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">却</lem><rdg wit="#wit.orig">隙</rdg></app> <app from="#beg0535b0801" to="#end0535b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0531b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0901">脉【CB】，<g ref="#CB14700">脉</g>【嘉兴】</note> <note n="0532a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a0601">己【CB】，已【嘉兴】</note> <note n="0532a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a2101">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0532b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b1301">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0532b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b1401">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0532b3001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b3001">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0532c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c0101">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0532c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c0301">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0533a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a2201">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0533b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533b1901">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0533c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c0701">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0533c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c2301">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0534a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0101">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0534a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a1201">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0534a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a2001">毋【CB】，<g ref="#CB13092">毋</g>【嘉兴】</note> <note n="0534a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a2002">毋【CB】，<g ref="#CB13092">毋</g>【嘉兴】</note> <note n="0534a2003" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a2003">毋【CB】，<g ref="#CB13092">毋</g>【嘉兴】</note> <note n="0534a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a2101">毋【CB】，<g ref="#CB13092">毋</g>【嘉兴】</note> <note n="0534a2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a2102">己【CB】，已【嘉兴】</note> <note n="0534b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b2101">毕【CB】，擧【嘉兴】</note> <note n="0534c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c0701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0534c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c1001">羡【CB】，羡【嘉兴】</note> <note n="0534c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c1901">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0535a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535a0501">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0535a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535a1801">却【CB】，隙【嘉兴】</note> <note n="0535b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b0801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>